رئیس جمهور مادام العمر؟ – مشکلات جهانی

اعتبار: ویکتور دراچف/ خبرگزاری فرانسه از طریق گتی ایماژ
  • نظر توسط اندرو فیرمین (لندن)
  • سرویس مطبوعاتی اینتر

سرکوب به تصویر اصلاحات خیانت می کند

میرضیایف در سال 2016 پس از مرگ اسلام کریم اف، رئیس جمهور به مدت 26 سال، ریاست جمهوری را بر عهده گرفت. کریموف با مشت آهنین حکومت کرد. میرضیایف سعی کرده در مقایسه خود را به عنوان یک اصلاح طلب معرفی کند.

زمانی که ازبکستان عاری از کار سیستماتیک کودکان و کار اجباری که زمانی صنعت پنبه آن را گرفتار می کرد، اعلام شد که دولت به درستی به رسمیت شناخته شد. این اقدام پس از کمپین های گسترده جامعه مدنی بین المللی صورت گرفت، با اقدام جهانی که با توجه به محدودیت های شدید فضای مدنی، ناتوانی جامعه مدنی داخلی در بسیج را جبران کرد.

در حالی که این مشکل سیستمی مورد توجه قرار گرفته است، بدون شک نقض حقوق کار همچنان ادامه دارد. و این تنها موارد نقض حقوق بشر نیست. زمانی که یکی از تغییرات پیشنهادی قانون اساسی که در ژوئیه گذشته اعلام شد، اعتراضات خشمگینی را برانگیخت، سرکوبی که به دنبال آن صورت گرفت، تصویر اصلاح طلب میرضیایف را تکذیب کرد.

از جمله تغییرات پیشنهادی، طرحی برای اصلاح وضعیت منطقه کاراکالپاکستان ازبکستان بود. به طور رسمی، این یک جمهوری خودمختار با حق جدایی است. اعلام غافلگیرکننده مبنی بر پایان دادن به این وضعیت ویژه، اعتراضات توده ای نادری را در پایتخت منطقه، نوکوس، به همراه داشت. هنگامی که پلیس محلی از مداخله امتناع کرد، دولت مرکزی بر فراز پلیس ضد شورش پرواز کرد و به تنش ها دامن زد و منجر به درگیری های خشونت آمیز شد.

وضعیت اضطراری وضع شد و گردش اطلاعات را به شدت محدود کرد. به همین دلیل، جزئیات کمیاب است، اما به نظر می رسد برخی از معترضان آتش زدند و سعی کردند ساختمان های دولتی را اشغال کنند، و پلیس ضد شورش بنا به گزارش ها با گلوله های جنگی و مجموعه ای از انواع دیگر خشونت پاسخ داد. چندین نفر کشته و بیش از 500 نفر بازداشت شدند. بسیاری از آنها به حبس های طولانی محکوم شدند.

دولت به سرعت تغییر مورد نظر خود را کنار گذاشت، اما در غیر این صورت موضع سختی اتخاذ کرد و مدعی شد که معترضان تحریک‌کنندگانی هستند که با حمایت خارجی‌ها تلاش می‌کنند کشور را بی‌ثبات کنند. اما آنچه اتفاق افتاد به دلیل نبود دموکراسی بود. دولت تغییر پیشنهادی را بدون مشورت اعلام کرد. همه کانال‌های دیگر برای ابراز مخالفت مسدود شده بودند، تنها راهی که مردم می‌توانستند مخالفت خود را اعلام کنند، حضور در خیابان‌ها بود.

فضای مدنی همچنان بسته است

این واقعیت باقی می ماند که رسانه های مستقل بسیار کمی تحمل می شوند و روزنامه نگاران و وبلاگ نویسان آزار و اذیت و ارعاب را تجربه می کنند. قوانین مبهم و گسترده علیه انتشار «اطلاعات نادرست» و افترا به دولت اختیارات کافی برای مسدود کردن وب‌سایت‌ها می‌دهد که یک اتفاق عادی است.

عملاً هیچ جامعه مدنی مستقلی مجاز نیست. بیشتر سازمان هایی که خود را به عنوان بخشی از جامعه مدنی معرفی می کنند، نهادهای دولتی هستند. سازمان‌های مستقل برای ثبت‌نام با مشکل مواجه هستند، به‌ویژه زمانی که تمرکز حقوق بشر دارند. مقررات جدید تصویب شده در ژوئن 2022 به دولت نظارت بر فعالیت‌های حمایت‌شده توسط کمک‌کنندگان خارجی را می‌دهد و فضای کار حقوق بشر را بیشتر محدود می‌کند.

مدت زیادی است که ازبکستان هر نوع رأی گیری دموکراتیک قابل تشخیصی را برگزار نکرده است. تنها انتخابات ریاست جمهوری با یک نامزد واقعی اپوزیسیون در سال 1991 برگزار شد. میرضیایف مطمئناً یک انتخابات رقابتی را به خطر نینداخته است: زمانی که او آخرین بار در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کرد، برای پیروزی در دور دوم ریاست جمهوری خود در سال 2021، با چهار نامزد طرفدار دولت روبرو شد.

یک رای معیوب و یک نتیجه خودخواهانه

میزان مشارکت و مجموع رأی‌دهی گزارش‌شده در رفراندوم تقریباً در همان سطوح انتخابات ریاست‌جمهوری غیررقابتی بود: ارقام رسمی اعلام کردند که بیش از 90 درصد تغییرات را در مشارکت تقریباً 85 درصدی تأیید کردند.

با توجه به کنترل کامل دولت، به سختی می توان به ارقام رای اعتماد کرد. حتی اگر اعداد و ارقام به صورت اسمی در نظر گرفته شوند، ناظران انتخاباتی از سازمان امنیت و همکاری اروپا خاطرنشان کردند که همه پرسی “در فضایی برگزار شد که از کثرت گرایی و رقابت سیاسی فاصله داشت”. فقدان بحث واقعی، با فرصت بسیار کمی برای مردم برای مخالفت با تصویب تغییرات وجود داشت.

مقامات دولتی و منابع برای تشویق رأی مثبت بسیج شدند و مشاهیر محلی در راهپیمایی ها و کنسرت ها مستقر شدند. رسانه های دولتی نقش معمول خود را به عنوان سخنگوی ریاست جمهوری ایفا کردند و همه پرسی را به عنوان تمرینی برای افزایش حقوق و آزادی ها تبلیغ کردند. روزنامه نگاران ناشناس گزارش دادند که سانسور قبل از رای گیری افزایش یافته است و به آنها دستور داده شده است که همه پرسی را به طور مثبت پوشش دهند.

میرضیایف آشکارا کسی است که سود می برد. تغییر کلیدی، تمدید دوره ریاست جمهوری از پنج سال به هفت سال است. دو دوره پنج ساله فعلی میرضیایف از شمارش حذف شده است و او واجد شرایط برای دو دوره دیگر است. میرضیایف همان رویکردی را اتخاذ کرده است که رهبران اقتدارگرا در سرتاسر جهان در بازنگری قوانین اساسی برای ماندن در قدرت هستند. این به سختی عمل یک اصلاح طلب است.

رئیس جمهور همچنان مقتدر است و همه مقامات دولتی و نیروهای امنیتی را منصوب می کند. در همین حال، برخی زبان‌های جدید در مورد حقوق و لغو استقبال از مجازات اعدام وجود دارد – اما هیچ اشاره‌ای به تغییراتی که امکان حرکت به سمت انتخابات آزاد و عادلانه، احزاب مخالف واقعی، سازمان‌های مستقل حقوق بشر و رسانه‌های آزاد را فراهم می‌کند، وجود ندارد.

اگر اصلاحات دموکراتیک به دنبال نداشته باشد، زبان جدید قانون اساسی در مورد حقوق معنایی نخواهد داشت. اما تغییر از این نوع تحت قانون اساسی قدیمی همیشه امکان پذیر بود – همیشه نبود اراده سیاسی در بالای سر راه بوده است، و این تغییر نکرده است.

کشورهای دموکراتیک که به دنبال ایجاد پل هایی در آسیای مرکزی برای مقابله با ارتباطات تاریخی منطقه با روسیه هستند، ممکن است از نشانه های سطحی اصلاحات استقبال کنند. یک شرکت روابط عمومی مستقر در بریتانیا برای کمک به متقاعد کردن آنها استخدام شد. اما آن‌ها باید از رئیس‌جمهور بخواهند که بسیار فراتر برود، اصلاحات واقعی را دنبال کند، و اجازه رقابت سیاسی واقعی را در زمانی که ناگزیر برای سومین دوره ریاست‌جمهوری خود می‌آید، بدهد.

اندرو فرمین سردبیر سیویکوس، کارگردان و نویسنده سیویکوس لنز و نویسنده همکار گزارش وضعیت جامعه مدنی است.

© Inter Press Service (2023) – کلیه حقوق محفوظ استمنبع اصلی: Inter Press Service